Role Wojciecha Piaseckiego – A list of the roles played by Wojciech Piasecki

Kasprzycki, Wojciech Piasecki, źródło: Polona.

O życiu znakomitego warszawskiego aktora, Wojciecha Piaseckiego, opowiada wpis Artysta dramatyczny Wojciech Piasecki. Dla przypomnienia jego sylwetki aktora warto przytoczyć dwa krótkie cytaty:

„[Piasecki] Uczeń Bonawentury Kudlicza, który objął Szkołę Dramatyczną po Wojciechu Bogusławskim. Jeden z najznakomitszych aktorów, jeden z największych amantów polskiej sceny, odtwórca bohaterskich ról w tragediach.”

„Wojciech Piasecki, pierwszy kochanek, wykształcony naukowo, jeden z największych artystów, nie miał przed sobą równego.”

Jakie to były role? W jakich spektaklach? Do tej pory prześledziliśmy liczne wzmianki w prasie z XIX wieku i plakaty znajdujące się w Muzeum Teatralnym w Warszawie. Pomocne były też „Notatki starego aktora” Władysława Krogulskiego, gdzie oprócz wzmianek o niektórych rolach Wojciecha Piaseckiego, jest zamieszczony Indeks tytułów dzieł dramatycznych, operowych i baletowych. Pozwolił on na ustalenie pełnych tytułów wielu sztuk oraz ich autorów.

Pierwsze występy Wojciecha Piaseckiego miały miejsce na scenie Teatru Narodowego na placu Krasińskich, potem grał na scenie Teatru Wielkiego, by ostatecznie występować na scenie Nowego Teatru Rozmaitości. W naszym zestawieniu, gdzie to możliwe, podana została data konkretnego przedstawienia z plakatu [1] lub z informacji w gazecie [2] – w „Kurjerze Warszawskim”, „Gazecie Warszawskiej” lub „Gazecie Codziennej”. Część informacji o spektaklach czerpaliśmy z portalu Encyklopedia teatru.pl [3].  W „Notatkach…” [4] znaleźliśmy m.in. datę premiery „Ślubów panieńskich” z udziałem Wojciecha Piaseckiego. Na niektóre z przedstawień zwrócono uwagę w późniejszych wspomnieniowych artykułach i opracowaniach [5], np. dotyczących obsady w sztukach Aleksandra Fredry (bardzo często partnerką Wojciecha Piaseckiego była znakomita Leontyna z Żuczkowskich Halpertowa). Dla przejrzystości uwzględnialiśmy daną sztukę tylko jeden raz, nawet, jeśli była grana przez kilka lat. Dodatkową pomocą w ustalaniu tytułów spektakli i ich autorów jest praca Mieczysława Inglota „Repertuar teatrów warszawskich w świetle raportu carskiej cenzury z 1843 roku”, opublikowana w „Pamiętniku Literackim” z 1980 r.

Przy okazji tych poszukiwań trafiliśmy na wzmiankę o gwałtownym zasłabnięciu na rozpoczęcie spektaklu już w 1827 r. Choroba, najprawdopodobniej gruźlica, zmąciła tę krótką karierę, ostatecznie przerwaną w wieku 34 lat.

Teatr Autor Tytuł Rola Data Uwagi
Narodowy wg G.  Byrona Upiór Baron Rotwein 15.08.1821 [2] 1. debiut
Narodowy P. Corneille Cyd Rodryg 27.08.1821 [2] 2. debiut
Narodowy W. Bogusławski Cud mniemany,
czyli Krakowiaki i Gorale
JPan 14.06.1822 [1]
Narodowy G. Conrad Fedra Hipolit 1822 [3]
Narodowy W. Shakespeare Król Lear Edgar 1822 [3]
Narodowy wg V. Ducange Teresa, sierota z Genewy Walter 1822 [3]
Narodowy A.H.J. Scribe Sen, czyli Kaplica w Glenthorn Alfred Glenthorn 1823 [3]
Narodowy P. Corneille Horacjusze Waleriusz 1823 [3]
Narodowy A. Fredro Pan Geldhab Lubomir 1824 [3]
Narodowy A. Fredro Mąż i żona Alfred 1824 [3]
Narodowy W. Shakespeare Hamlet Królewicz Duński Leartes 15.08.1825 [1]
Narodowy A. Fredro Damy i Huzary Edmund Po 1825 [3]
Narodowy J.F. Collin d`Harleville Zamki na lodzie, czyli słodkie marzenia główna 08.11.1826 [2]
Narodowy wg Picarda Wice-Brygadier Szczerzecki Szczerzecki 11.11.1826 [2]
Wielki A. Fredro Śluby panieńskie Gustaw [4]
Narodowy A. Fredro Odludki i poeta Edwin 12.11.1826 [2]
Narodowy F. J . de Soden Inez de Castro Infant 19.07.1830 [2]
Kalisz A. Beraud Księżna i paź Teodor, dawny Paź, a teraz Sekretarz Księżnej Lato 1830 [2]
Narodowy W. Shakespeare Hamlet Hamlet 27.11.1830 [2]
Narodowy wg W. Scotta Oblubienica z Lammermooru Edgar Marzec 1832 [2]
Narodowy E. Scribe Stosowny odwet 22.09.1832 [2]
Narodowy wg W. Scotta Kenilwort hrabia Leicester 30.12.1832 [2]
Wielki wg A. Kotzebue Nauka mężom, czyli Żona zazdrosna 02.03.1833 [2]
Wielki Carmiuche, Boire I Poujol Dwaj więźniowie z galer 29.08.1833 [2]
Wielki F. Skarbek Czemuż nie była sierotą 10. przedstawienie 13.10.1833 [2]
Wielki E. Ziegler Murzynka 01.11.1833 [2]
Wielki E. Badon, Lockroy Pojedynek 12.12.1833 [2]
Wielki F. Skarbek Sumienie 15.12.1833 [2]
Wielki A. Kotzebue Wszystkowiedz 23.01.1834 [2]
Wielki Ducange Wychowanka w Tonington 2. przedstawienie 22.03.1834 [2]
Nowy Rozmaitości E. Scribe Kwakier i tancerka James Morton, Kwakier 09.04.1834premiera [2]
Wielki A. Fredro Przyjaciele Zdzisław 19.07.1834 [1]
Wielki T. de Lambert Łukasz spod Łukowa 30.04.1835 [2]
Wielki Hubert Amelia Mansfield Ernest IV 1835 [2]
Wielki Melesville Ona jest obłąkana Sir Edward Harlej (Harleigh), Baron 6.12.1835 [1]
Wielki F. Skarbek Żona Fra-Diavola 04.04.1836 [2]
Nowy Rozmaitości A. Fredro Mąż i żona Wacław 06.04.1836 [1]
Nowy Rozmaitości Planard Weksel Dermon 11.04.1836 [1]
Nowy Rozmaitości E. Scribe Malwina czyli małżeństwo ze skłonności Arved, synowiec pana Dubreuil, bogatego Kupca 20.05.1836 [1]
Nowy Rozmaitości Bayard i Laurencin Zazdrość czyli tajemnica żony Pan Darbert, bankier 29.05.1836 [1]
Nowy Rozmaitości A. Beraud Księżna i paź Teodor, d. Paź, teraz Sekretarz 15.06.1836 [1]
Nowy Rozmaitości J.F.A. Bayard Lektorka czyli pustota młodzika Artur, Oficer, siostrzeniec Lady Gerald 18.07.1836 [1]
Nowy Rozmaitości F . A. E. Planard Florek lokaj panem, czyli Lokaj panem Pan de Senneville 16.08.1836 [1]
Nowy Rozmaitości E. Scribe Familia Rigueburg, czyli źle dobrane małżeństwo Henryk, synowiec pana Rigueburg, 21.09.1836 [1]
Nowy Rozmaitości A. Damas Mąż wdowy Leon Auvray, narzeczony Pauliny 05.10.1836 [1]
Nowy Rozmaitości A. Fredro Pierwsza lepsza, czyli nauka zbawienna Alfred 14.10.1836 [1]
 Molier Kto kocha, ten się kłóci 09.12.1836 [4] przedostatni występ
wg F. Grillparzera Matka rodu Dobratyńskich Jaromir 22.12.1836 [4] ostatni występ
A. Wolff Precjoza Alfons [3]
J . A. P. Ancelot Paulina, czyli błąd naprawiony Baron Malzen [3]
Molier Skąpiec Kleant [3]
A. Fredro Zrzędność i przekora Lubomir (?) [5]
E. Bauerenfeld Piękna maseczka, czyli Ostatnia awanturka [3]

Na zakończenie warto wspomnieć o sytuacji finansowej aktorów w tamtym okresie. Wiele można o tym przeczytać we wspomnieniach Władysława Krogulskiego. Jest to niezwykle interesująca lektura pod wieloma względami. Tu wspomnimy tylko o tym, że aktor niezwykle często musiał sam sobie sprawić kostium. Dotyczyło to sztuk współczesnych, ale zdecydowana większość z nich była właśnie wystawiana jako współczesne. Koszt materiałów i uszycia dla poczatkującego aktora był trudny do udźwignięcia, niejednokrotnie wiązało się to z zaciąganiem sporych długów, a także z podejmowaniem na ich spłacenie licznych prac, które nie musiały mieć związku z zawodem aktora. W „Notatkach…” jest wzmianka o pożyczaniu kostiumów: „[Dawison] grał Don Alonza za Komorowskiego i to w pysznych kostiumach Piaseckiego, które wdowa uprzejmie wypożyczyła Dawisonowi”.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s