Willa prezydenta Gabriela Narutowicza – The house of President Narutowicz

Dom przy ul. Parkowej 23, stan z 2004 r. Zdjęcie własne.

Willa, a właściwie dwie wille zostały zaprojektowane przez Mariana Kontkiewicza dla Gabriela Narutowicza na początku lat 20. XX wieku. Jedna z nich, to ta dobrze znana przy ul. Parkowej 23 w Warszawie. Prezydent Narutowicz miał mieszkać w tym domu zaledwie od zaprzysiężenia 11 grudnia 1922 r. do dnia, w którym został zamordowany w Zachęcie, czyli 16 grudnia.

Gabriel Narutowicz należał do tych Polaków, którzy mieszkając poza ziemiami polskimi, aktywnie angażowali się w sprawy polskie. Ukończył Politechnikę w Zurychu. Ze względu na wydany przez władze carskie nakaz aresztowania jego, nie mógł wrócić do kraju. Przez wiele lat życie zawodowe związał ze Szwajcarią. Jego liczne prace były nagradzane. Po zyskaniu sławy, jako pionier elektryfikacji Szwajcarii, zaprojektował liczne hydroelektrownie w różnych krajach Europy. Nic dziwnego, że polski rząd już w 1919 roku zaprosił go do współpracy. Gabriel Narutowicz przybył do Polski w czerwcu 1919 r., by włączyć się w odbudowę ojczyzny.

Od 23 czerwca 1920 r. do 26 czerwca 1922 r., niezależnie od zmieniających się rządów, kierował Ministerstwem Robót Publicznych. Pod jego kierunkiem było ono praktycznie ministerstwem odbudowy kraju. Marian Kontkiewicz był pracownikiem tego ministerstwa od stycznia 1919 r. – znalazł się w biurze projektów. Za czasów Narutowicza Marian Kontkiewicz zaprojektował m.in. wszystkie budynki dla Transatlantyckiej Centrali Radionadawczej pod Warszawą.

Gabriel Narutowicz i Marian Kontkiewicz.

Marian Kontkiewicz niezależnie od pracy w ministerstwie, miał swoją pracownię architektoniczną. Projekt domu dla Gabriela Narutowicza powstał najprawdopodobniej w 1921 r. Z wojennej pożogi Warszawy zachował się egzemplarz umowy z 21 października 1921 r. zaczynającej się:

„Stosownie do ustnego porozumienia proszę Pana Inżyniera o podjęcie się kierownictwa budowy mego murowanego, parterowego domu mieszkalnego, o 7-u pokojach, z poddaszem oraz dwu budynków gospodarczych przeznaczonych na mieszkanie stróża i stajnię, stanąć mających razem na mojej posiadłości w Warszawie przy ul. Parkowej Nr hip. 7095 na podstawie projektów i kosztorysu przez Pana opracowanych.”

Podpis Gabriela Narutowicza pod umową z datą 21 października 1921 r.

Gabriel Narutowicz nie nacieszył się swoim „murowanym, parterowym domem”, ale jego bliscy mieszkali w nim ponoć do 1939 r. Willa po dziś dzień, podobnie jak kilka innych projektów Marian Kontkiewicza, cieszy oczy licznych mieszkańców Warszawy.

Kilka lat temu, przypadkowo, trafiliśmy w Internecie na Zeszyt 1 z 1924 r. czasopisma „Architekt”, a w nim zobaczyliśmy zdjęcie domu ś.p. Gabriela Narutowicza projektu Mariana Kontkiewicza, jako ilustrację do notatki o planie regulacyjnym uzdrowiska Rabki i nowych budynkach. Przypominała ona tę warszawską, ale była mniejsza. Dotychczas nie ustaliliśmy jej losów.

Dom Gabriela Narutowicza w Rabce.

Na chwilę chcemy jeszcze wrócić do Warszawy tamtych lat 20. Niedaleko od Parkowej, przy ul. Belwederskiej 8 powstała jeszcze jedna willa według projektu Mariana Kontkiewicza. Jej właścicielem był gen. Władysław Sikorski. Willa spłonęła w 1944 r. Ostatecznie rozebrano ją w latach 60. ubiegłego wieku.

Ruiny willi gen. Władysława Sikorskiego, stan w latach 1954/55. Źródło: FB, Barbara Skaczkowska.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s