Uczniowie Szkoły Realnej w Sosnowcu

Szkołą Realna w Sosnowcu w 1898 roku. Źródło: http://wikizaglebie.pl/wiki/Plik:Sosnowiec_Szko%C5%82a_Realna_02.JPG

Szkołą Realna w Sosnowcu w 1898 roku. Źródło: http://wikizaglebie.pl/

Od jesieni 1886 r. rodzina Kontkiewiczów mieszkała w Dąbrowie Górniczej, gdzie Stanisław Kontkiewicz był dyrektorem kopalni Flora. Jego dwaj synowie, Stanisław i Marian, od 1891 r. mieli nauczycieli domowych, a od 1893 r. byli przygotowywani do podjęcia nauki w gimnazjum.

Jadwiga Kontkiewicz z dziećmi przed dworcem w Strzemieszycach. Zdjęcie ze zbiorów rodzinnych.

Jadwiga Kontkiewicz z dziećmi przed dworcem w Strzemieszycach. Zdjęcie ze zbiorów rodzinnych.

29 października 1894 r. w pobliskich Sosnowicach (Sosnowcu) została otwarta Szkoła Realna – pierwsza średnia szkoła w Zagłębiu Dąbrowskim. Jej fundatorem był niemiecki przemysłowiec Henryk Dietel. Była to szkoła rządowa z językiem wykładowym rosyjskim, dająca prawo wstępu na studia. Początkowo szkoła mieściła się w przystosowanym do potrzeb szkoły budynku fabrycznym. Na potrzeby szkoły uruchomiono specjalny pociąg uczniowski na trasie Ząbkowice –Strzemieszyce – Sosnowice. Rozkład pociągu był dostosowany do początku i końca zajęć w szkole. Wśród nazwisk pierwszych nauczycieli występowały przede wszystkim rosyjskie i niemieckie. Pierwszy rocznik uczniów, który rozpoczął naukę w klasie I w 1894 r. w szkole, ukończył klasę siódmą w 1901 r. Informację o tym zamieszczono również w „Kurierze Warszawskim” z 18 lipca 1901 r. Wśród tych absolwentów był starszy z braci, Stanisław Kontkiewicz, który najprawdopodobniej rozpoczął naukę w momencie otwarcia szkoły.

Młodszy Marian Kontkiewicz rozpoczął naukę w klasie I szkoły w Sosnowcu w 1895 r. Świadectwo dojrzałości po klasie VI otrzymał w 1902 r. Następnie, w roku szkolnym 1902/1903, uczęszczał do klasy VII, której ukończenie dawało prawo do studiowania na uczelni technicznej.

Nagłówek świadectwa ukończenia siódmej klasy Szkoły Realnej w Sosnowcu przez Mariana Kontkiewicza. Zdjęcie ze zbiorów rodzinnych.

Nagłówek świadectwa ukończenia siódmej klasy Szkoły Realnej w Sosnowcu przez Mariana Kontkiewicza. Zdjęcie ze zbiorów rodzinnych.

Kiedy Stanisław był w klasie V a Marian w klasie IV, 3 grudnia 1898 r. miało miejsce uroczyste otwarcie nowego gmachu szkolnego wybudowanego przez Henryka Dietela w pobliżu pierwszej siedziby szkoły.

Pracownia plastyczna w Sosnowieckiej Szkole Realnej. Źródło: http://wikizaglebie.pl

Pracownia plastyczna w Sosnowieckiej Szkole Realnej. Źródło: http://wikizaglebie.pl

Sosnowiecka Szkoła Realna była wyposażona w liczne pomoce naukowe: 159 do nauki fizyki, 61 do nauki chemii, 233 do zoologii, 34 do botaniki, ok. 500 eksponatów do nauki mineralogii. Do nauki rysunku wykorzystywano ponad 300 eksponatów i modeli, oraz odlewów rzeźb. Rysunek był mocną stroną obu braci Kontkiewiczów. Na zachowanym świadectwie Mariana Kontkiewicza z klasy VII widniej „5” z rysunku. Rysunki Stanisława, które powstały po ukończeniu szkoły a przed rozpoczęciem przez niego studiów w Instytucie Politechnicznym w Warszawie, możemy podziwiać w zeszycie z notatkami powstałymi podczas praktyki w kopalni (znajduje się w Archiwum PAN-u).

Rysunki wykonane przez Stanisława Kontkiewicza syna, ilustrujące notatki z praktyki w kopalni "Flora" z października 1902 r.

Rysunki wykonane przez Stanisława Kontkiewicza syna, ilustrujące notatki z praktyki w kopalni „Flora” z października 1902 r.

Szkoła powstała w okresie intensywnej rusyfikacji. Stanisław Kontkiewicz ojciec, który jako nauczyciel w Sztygarce dbał o kształtowanie patriotycznych postaw swoich uczniów i pogłębianie znajomości polskiej literatury, zadbał również o patriotyczną edukację swoich synów. Podczas wakacji chłopcy, z pomocą poleconych nauczycieli przybywających z Warszawy, uzupełniali m.in. wiedzę z zakresu historii i geografii polski.

Nic dziwnego, że Stanisław i Marian znaleźli się w gronie uczniów biorących udział w działaniach konspiracyjnych. Pisał m.in. o nich, wcześniej wydalony z innej szkoły w Królestwie, przybyły do Sosnowieckiej Szkoły Realnej Tomasz Klempa:

„… uczniowskie kółka samokształceniowe przy Szkole Realnej w Sosnowcu powstały przed r. 1900. Do grona organizatorów należeli: Dariusz Bielski, Harland, Leppert, Suchorzewski, Polikarp Witold Wegnerowicz, Stanisław Kontkiewicz, Stanisław Dobrowolski.

(…)

Dobrowolski dostarczał „bibuły”, ustalił stały kontakt z Warszawą. Wybrano zarząd. Bibliotekarzem i redaktorem-wydawcą-drukarzem (na hektografie) wznowionego ‘Węzła’ został Eugeniusz Meller. Do czynniejszych kolegów należeli – Marian Kontkiewicz, Ludwik Szymański, Roman Wegnerowicz, J. Wassercug, Zdzisław Piotrkowski, Janusz Kaliński, Janota, Kazimierz Węgrzecki i inni.”

Pisząc o samej Szkole Realnej korzystaliśmy z „Księgi Pamiątkowej wydanej z okazji 90-lecia szkoły” przez Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Sosnowcu w 1984 r.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s